Cilt Kanseri

Cildinizi Bu Yaz Koruyun

Bu yaz eğer güneşlenecekseniz, cilt kanseri en yaygın görünen kanser  türü olduğunu unutmayın. Bronzlaşma hücre hasarı belirtisidir. Araştırmalar koyu renk ya da siyahi derili bireylerin bile bu konuya hassas  olduklarını göstermektedir.

Cilt kanserinin başlıca nedeni Ultraviyole  ışınlarına (UV) aşırı derecede maruz kalmaktır. Ticari amaçlı bronzlaşma ortamları, her ne kadar maruziyeti  "kontrol” ediyorsa da, güneş gibi ultraviyole maruziyeti sağlarlar.

                                    Cilt kanseri neye benzer ?

Malign melanom cilt kanserlerinin en ciddi türüdür. Özellikle erken evrelerde bir melanom genellikle sıradan bir bene ya da renkli lekelere benzer. Bu benleri  tanımak için ARSÇ kuralını kullanın:

A = Asimetri

Benin bir yarısının diğer yarısı ile benzeşmemesi.

R = Renk

Benin renginin  düzensizlik göstermesi. Benin renginde siyah, kahverengi ve ten renginin tonları hakimdir. Ama bazen mavi, beyaz ve kırmızı renkler de görülebilir.

S = Sınırların düzensizliği 

Benin, kenarları pürüzlü, çentikli ve flu olması.

Ç = Çap

Benin, 6 mm den büyük olması (bir kalem silgisi kadardır).

Eğer  bende ARSÇ belirtileri varsa hemen doktara başvurulmalıdır. Bu cilt kanseri erken fark edilirse tedavisi mümkündür. Ancak fark  edilmezse ölümcül olabilir. Amerika’da 2008’de bu kanserle ilgili 8500 ölüm vak’ası olmuştur. Maling melonom tedavi edilmezse karaciğer, akciğerlere ve diğer yaşamsal organlara yayılır.

Bazal hücre kanseri en sık görülen deri kanseridir. Yavaş gelişir ve nadiren yayılır. Görünüm olarak:

  • Soluk, mum gibi, inci tanesine benzeyen  nodülleri olan ya da
  • İyileşmeyen bir yaraya benzer.

Skuamöz hücreli kanser, daha hızlı büyür ve tedavi edilmezse yayılabilir. Görünüm olarak:

  • Kırmızı ya da pembe yama şeklinde, pullanan  ya da kabuklu bir yüzey ve / veya ortasında  açık bir yaraya  ya da
  • Yavaş büyüyen ve kanayabilen, inatcı bir açık yaraya benzer.                               

Bazal ve skuamöz hücreli kanserlerin tedavi şansları oldukça yüksektir, ancak yine de yayılabilirler.

Işınlardan Korunun

  • UV ışınlarının en tehlikeli olduğu, 10:00 ile 16:00 saatleri arasında güneşe daha az çıkmaya çalışın
  • UV maruz kalan vücut kısımlarını korumak için koruyucu giysiler, geniş siperlikli şapka, uzun kollu gömlek ve uzun pantolon giyin (eğer ışık bir kumaştan kolayca geçebiliyorsa, UV ışınları da geçebilir).
  • UVB (Ultraviyole B ışını) ve UVA (Ultraviyole A ışını) ışınlarına karşı koruyan  ve en az 30 güneş koruma faktörü (SPF) olan güneş kremi kullanın. (Bazı markaların 85 ve hatta 100 SPF özelliğinde olmalarına yönelik olarak bazı sağlık uzmanları, böyle aşırı yüksek seviyelerin, daha etkili olmadığı görüşündedirler). Hiçbir güneş koruyucusu  zararlı UV ışınlarına karşı tam bir koruma sağlamamaktadır. Bu nedenle, güneş koruma faktörü kullanırken bile, güneşte kalma süresini sınırlamak önemlidir.
  • Güneş kremini  bolca ve sık sık sürün, özellikle terlediniz ya da yüzdüğünüzde tekrar sürün. Ayrıca, şişenin son kullanım tarihini kontrol edin. Kulak  ve kafa derisi gibi bölgelere krem sürmeyi unutmayın.
  • "Estetik" güneş gözlüğü yerine, UVB ışını  yüzde 99  ya da daha fazla ve UVA ışınını yüzde 95  ya da daha fazla bloke ettiğini belirten  etiketli gözlükler  kullanın.

Derinizi Düzenli olarak Kontrol Edin

Eğer erken tanı konulursa  hemen hemen tüm cilt kanserleri tamamen iyileşebilir. Yaşam  boyunca yeni benlerin oluşması normaldir. Bütün yeni oluşan benler ya da var olan benlerin  büyümesi  kanser  değildir. Yalnız  doktorunuz bunların arasındaki farkı size söyleyebilir.

Cildinizi her ay kontrol edin. Avuç içi, ayak tabanı, kulak ve kafa derisi gibi bütün deri yüzeylerine bakın. Özellikle bir benin boyut ya da renginde herhangi bir kuşkulu  büyüme ya da değişiklik görürseniz, doktorunuz  ya da dermatoloğunuza başvurun.

Eğer…….

  • Kolayca yanan ya da çillenen bir deriniz,  
  • Sizin ya da ailenizin deri kanseri öyküsü,  
  • Çocuklukta  ya da ergenlik döneminde yaşanmış şiddetli bir güneş yanığı öykünüz, 
  • Uzun yıllar güneş ışınlarına maruz kalma öykünüz varsa,

sizin, cilt kanseri olma riskiniz daha yüksek.

 

Kaynak: American Institude of Canser Research (AICR) Newsletter Jun 2009, No 35

Çevirenler: Şevval Erçik (Karatay Üniversitesi SBY Hemşirelik Bölümü II. Sınıf Öğrencisi ve

Prof. Dr. Nurgün Platin (Karatay Üniversitesi SBY Hemşirelik Bölümü Öğretim Üyesi).

Etiket:

Yeni yorum ekle

Plain text

  • Hiç bir HTML etiketine izin verilmez
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünür.